Projekt elektrowni atomowej w Pątnowie, kojarzony z inicjatywą Jacka Sasina z lat 2022–2023, stanowił jedną z dwóch równoległych ścieżek rozwoju polskiej energetyki jądrowej. Zakładał budowę dwóch reaktorów koreańskiej technologii APR1400 o łącznej mocy 2,8 GW we współpracy PGE, ZE PAK i KHNP, z pierwotnym celem uruchomienia pierwszego bloku około 2035 roku. Inicjatywa ta, choć ostatecznie ewoluowała i została zintegrowana z narodowym programem, ukształtowała dyskusję o lokalizacjach, partnerstwach technologicznych oraz tempie transformacji energetycznej Polski.
W szerszym kontekście „sasin elektrownia atomowa” symbolizuje napięcie między ambicją szybkiego uniezależnienia się od węgla i gazu a wymogami bezpieczeństwa, regulacji oraz stabilności finansowej dużych inwestycji jądrowych. Dziś teren dawnej elektrowni węglowej w Pątnowie pozostaje jednym z preferowanych miejsc dla drugiej elektrowni jądrowej w Polsce, a spółka PGE PAK Energia Jądrowa służy ocenie lokalizacji w regionie konińskim i bełchatowskim.
Reakcja łańcuchowa w rdzeniu reaktora uwalnia ogromne ilości ciepła, które podgrzewa wodę w obiegu pierwotnym. Ciepło to przekazywane jest w wytwornicy pary do obiegu wtórnego, gdzie powstaje para napędzająca turbinę i generator prądu. W reaktorach APR1400 zastosowano cztery niezależne tory systemów bezpieczeństwa, w tym pasywne elementy takie jak fluidyczne urządzenie w zbiorniku bezpieczeństwa, które bez zasilania elektrycznego kontroluje przepływ wody borowanej do rdzenia. To połączenie systemów aktywnych i pasywnych zapewnia, że nawet w przypadku utraty zasilania zewnętrznego reaktor może być skutecznie chłodzony przez wiele godzin.
Dla osób dopiero poznających temat warto dodać, że współczesne elektrownie jądrowe III generacji posiadają kilka barier ochronnych: ceramiczną osłonę paliwa, stalowy zbiornik reaktora, hermetyczną obudowę bezpieczeństwa oraz systemy awaryjnego zalewania komory rdzenia. Poziom promieniowania w normalnej eksploatacji wokół takiej instalacji nie przekracza naturalnego tła promieniowania kosmicznego w górach.
Wybór Pątnowa nie był przypadkowy. Teren dawnej elektrowni węglowej na węgiel brunatny oferuje już istniejącą infrastrukturę sieciową – to jeden z kluczowych węzłów przesyłowych w centralnej Polsce. Bliskość rzeki Warty zapewnia dostęp do wody chłodzącej, a podłoże geologiczne uznano za stabilne. Region przechodzi transformację – wygaszanie bloków węglowych (ostatnie dwa wyłączono pod koniec 2024 roku) tworzy zapotrzebowanie na nowe, stabilne źródła mocy, które mogą utrzymać miejsca pracy i kompetencje lokalnych specjalistów energetyki.
W przeciwieństwie do lokalizacji na Pomorzu, gdzie trzeba budować infrastrukturę od zera, Pątnów pozwala na częściowe wykorzystanie istniejących dróg, linii energetycznych i zaplecza socjalnego. To jeden z powodów, dla których zarówno poprzedni, jak i obecny rząd wskazywały Konin wśród preferowanych miejsc dla drugiej elektrowni jądrowej.
Porównanie kluczowych parametrów projektów atomowych w Polsce
| Aspekt | Projekt Pątnów (2022–2025, KHNP) | Pierwsza EJ – Choczewo (Westinghouse) | Aktualne plany drugiej EJ (2026+) |
| Technologia | APR1400 (2 bloki × 1400 MW) | AP1000 (3 bloki × ok. 1250 MW) | Gen III+ (do wyboru, preferowane Bełchatów/Konin) |
| Moc całkowita | ok. 2,8 GW | ok. 3,75 GW | do 6 GW (w zależności od technologii) |
| Planowany pierwszy prąd | 2035 | 2036 | 2040 |
| Model realizacji | Biznesowy (PGE + ZE PAK + KHNP) | Państwowy (PEJ + Westinghouse/Bechtel) | Państwowy z możliwością partnera strategicznego |
| Status na połowę 2026 | Zakończony (KHNP wycofał się, spółka przejęta przez PGE) | W realizacji (wniosek o zezwolenie na budowę złożony) | W fazie analiz lokalizacyjnych i wyboru technologii |
Dane pochodzą z aktualizacji Programu Polskiej Energetyki Jądrowej oraz komunikatów Ministerstwa Energii i PGE (2025–2026). Różnice w harmonogramach wynikają zarówno z zaawansowania prac przygotowawczych, jak i z modelu finansowania oraz procedur regulacyjnych.
Przechodząc do chronologii, kluczowym momentem był październik 2022 roku – podpisanie listu intencyjnego w Seulu przez PGE, ZE PAK i KHNP. Kilka miesięcy później powstała spółka celowa PGE PAK Energia Jądrowa. W listopadzie 2023 roku minister klimatu i środowiska wydała decyzję zasadniczą dla projektu, co otworzyło drogę do dalszych badań środowiskowych i lokalizacyjnych. Koreańska strona podkreślała wówczas swoje doświadczenie z budowy reaktorów APR1400 w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, gdzie pierwszy blok oddano do eksploatacji w 2020 roku.
Po zmianie rządu w 2023 roku tempo prac nad projektem w Pątnowie wyraźnie spadło. W sierpniu 2025 roku prezes KHNP potwierdził wycofanie się firmy z Polski, wskazując m.in. na decyzję polskiego rządu o wycofaniu się z projektów realizowanych przez przedsiębiorstwa państwowe w sektorze jądrowym. W październiku 2025 PGE sfinalizowała przejęcie 50% udziałów od ZE PAK, przejmując pełną kontrolę nad spółką. Teren i kompetencje PGE PAK Energia Jądrowa zostały włączone do procesu wyboru lokalizacji drugiej elektrowni jądrowej w ramach zaktualizowanego Programu Polskiej Energetyki Jądrowej.
W praktyce oznacza to, że pierwotna koncepcja „prywatno-państwowego” projektu z koreańskim partnerem strategicznym została zastąpiona ścieżką czysto państwową, z możliwością wyboru partnera technologicznego w postępowaniu konkurencyjnym. Jednocześnie preferowane lokalizacje dla drugiej elektrowni pozostały te same: Bełchatów i Konin.
Powszechne mity i błędy w postrzeganiu projektu „sasin elektrownia atomowa”
- Mit: „To był projekt dwóch oligarchów, który nigdy nie miał szans”. W rzeczywistości spółka celowa miała 50% udziałów Skarbu Państwa (PGE), a decyzję zasadniczą wydał rząd. Problemem nie była struktura własnościowa, lecz zmiana priorytetów po 2023 roku i decyzja o scentralizowaniu wszystkich projektów jądrowych pod jednym parasolem państwowym.
- Mit: „Elektrownia atomowa w Pątnowie byłaby niebezpieczna, bo stoi na terenie dawnej kopalni”. Badania geotechniczne i sejsmiczne przeprowadzone dla projektu wykazały stabilne podłoże. Współczesne reaktory projektuje się z uwzględnieniem ekstremalnych scenariuszy, a APR1400 posiada certyfikację amerykańskiej NRC.
- Mit: „Koreańczycy wycofali się, bo projekt był źle przygotowany”. KHNP realizuje podobne reaktory z sukcesem w Korei i UAE. Głównym deklarowanym powodem wycofania była zmiana polityki polskiego rządu wobec projektów z udziałem spółek Skarbu Państwa.
- Błąd: Porównywanie kosztów szacunkowych z 2022 roku (ok. 100 mld zł dla dwóch bloków) z aktualnymi kosztami innych projektów bez uwzględnienia inflacji, zmian łańcuchów dostaw i zakresu prac przygotowawczych. Każda duża inwestycja jądrowa na świecie w ostatnich latach przekraczała pierwotne budżety.
Najczęściej zadawane pytania o Sasin elektrownię atomową
Czy elektrownia atomowa w Pątnowie jeszcze powstanie?
Teren pozostaje jednym z dwóch preferowanych miejsc dla drugiej elektrowni jądrowej w Polsce. Decyzja lokalizacyjna ma zapaść w 2026 roku (wstępnie), a pełne zatwierdzenie po badaniach środowiskowych. Technologia i partner będą wybrane w postępowaniu konkurencyjnym.
Dlaczego Koreańczycy odstąpili od projektu?
Prezes KHNP wskazał zmianę władzy w Polsce i decyzję o wycofaniu się z projektów realizowanych przez spółki państwowe. Firma zakończyła działalność w Polsce w sierpniu 2025 roku.
Ile miałaby kosztować elektrownia w Pątnowie?
Wstępne szacunki z 2023 roku mówiły o około 100 mld zł dla dwóch bloków. Aktualne koszty drugiej elektrowni jądrowej będą zależały od wybranej technologii, modelu finansowania i inflacji – podobne projekty w Europie przekraczają obecnie kilkaset miliardów złotych.
Czy projekt opóźnił polską energetykę jądrową?
Eksperci wskazują, że równoległe prowadzenie dwóch ścieżek mogło przyspieszyć dyskusję o atomie, ale ostateczna centralizacja pod jednym inwestorem (PEJ + PGE) ma na celu uniknięcie rozproszenia zasobów i kompetencji. Nowa specustawa jądrowa z 2026 roku ma skrócić procedury nawet o dwa lata.
Jak atom w Pątnowie wpasowuje się w transformację regionu?
Region Wielkopolski Wschodniej traci moce węglowe. Stabilne źródło niskoemisyjne o wysokiej mocy może zastąpić wygaszane bloki, utrzymując tysiące miejsc pracy i kompetencje inżynierskie. PGE podkreśla, że spółka PGE PAK Energia Jądrowa dysponuje jednym z najsilniejszych zespołów analitycznych w kraju w zakresie oceny lokalizacji jądrowych.
W połowie 2026 roku Polska znajduje się w kluczowym momencie. Pierwsza elektrownia w Choczewie wchodzi w fazę zaawansowanych przygotowań, a decyzje o drugiej elektrowni i ewentualnych małych reaktorach modułowych (SMR) zdecydują o strukturze miksu energetycznego na dekady. Projekt z Pątnowa, niezależnie od swojej pierwotnej formy, pokazał, że Polska dysponuje terenami i kompetencjami pozwalającymi na budowę wielkoskalowego atomu także w regionach poprzemysłowych. To doświadczenie pozostaje częścią szerszej strategii budowania bezpieczeństwa energetycznego opartego na dywersyfikacji źródeł i technologii.
