Prorosyjskie partie w Polsce to zjawisko niszowe, lecz wyjątkowo hałaśliwe w przestrzeni publicznej i cyfrowej. Trzy formalnie zarejestrowane ugrupowania – choć jedno już wykreślone z rejestru – otwarcie wzywają do przerwania pomocy wojskowej i humanitarnej dla Ukrainy oraz do szybkiej normalizacji stosunków z Rosją i Białorusią, argumentując to polską racją stanu, tanimi surowcami energetycznymi i historycznymi krzywdami. Obok nich działa znacznie bardziej widoczna Konfederacja Korony Polskiej Grzegorza Brauna, która w listopadzie 2025 roku wystosowała oficjalny list do ministra spraw zagranicznych Rosji Siergieja Ławrowa z propozycją „pokojowej normalizacji” relacji dwustronnych.
Te formacje i środowiska łączą skrajny nacjonalizm, rewizjonizm historyczny wobec Ukrainy (narracja o „banderowcach” i Wołyniu) oraz głęboki sceptycyzm wobec Zachodu – Unii Europejskiej, NATO i Stanów Zjednoczonych. Ich aktywność wyraźnie wzrosła po rosyjskiej inwazji na Ukrainę w 2022 roku, wykorzystując frustracje części społeczeństwa związane z napływem uchodźców, wzrostem cen energii i zmęczeniem wojną. Choć realne poparcie wyborcze tych ugrupowań oscyluje wokół zera lub ułamków procenta, stanowią one trwały wektor dla rosyjskich narracji dezinformacyjnych, co regularnie podkreślają polskie służby specjalne i najwyżsi politycy.
W szerszej perspektywie jawna prorosyjskość w polskiej polityce bywa mylona z publicznymi sondażami, w których Polacy czasem wskazują na większe partie jako „prorosyjskie” – paradoksalnie najczęściej na Platformę Obywatelską lub Prawo i Sprawiedliwość. Prawdziwe, programowe sympatie z Kremlem pozostają jednak domeną kilku małych graczy i radykalnego skrzydła skrajnej prawicy skupionego wokół Brauna.
Trzy filary jawnie prorosyjskich ugrupowań
W połowie 2023 roku, już po wybuchu pełnoskalowej wojny, do rejestru partii politycznych trafiły trzy nowe formacje, które nie kryły się ze swoimi priorytetami. Ich liderzy – często byli działacze innych ugrupowań lub internetowi aktywiści – szybko stali się bohaterami reportaży śledczych.
Rodacy Kamraci – od pandemicznych streamów do próby delegalizacji
Partię założył w 2023 roku Wojciech Olszański, znany w sieci jako „Jaszczur” – były aktor i kontrowersyjny streamer, który podczas pandemii zyskał popularność wśród osób szukających alternatywnych narracji. Współzałożycielem został Marcin Osadowski „Ludwiczek”. Ugrupowanie zarejestrowano 30 czerwca 2023 roku, ale już kilka miesięcy później prokuratura złożyła zażalenie na rejestrację, wskazując na możliwe naruszenie artykułu 13 Konstytucji (zakaz partii odwołujących się do totalitaryzmów lub szerzących nienawiść rasową i narodową).
Rodacy Kamraci głosili jedność narodów słowiańskich pod rosyjskim przywództwem, ostro atakowali „ukrainizację Polski” i wyrażali otwarty podziw dla Władimira Putina jako wzoru silnego przywódcy. Olszański publicznie mówił, że chciałby w Polsce prezydenta „takiego jak Putin dla Rosjan”. Partia organizowała marsze z nagłośnieniem, pojawiała się w białoruskiej telewizji państwowej, gdzie jej działacze deklarowali gotowość wydawania opozycji białoruskiej w ręce KGB. W 2024 roku sąd wykreślił ugrupowanie z rejestru – nie z powodów ideowych, lecz za brak złożenia sprawozdania finansowego za 2023 rok. Ruch „kamracki” jednak nie zniknął – jego liderzy pozostają aktywni online i w przestrzeni ulicznej.
Partia Front Krzysztofa Tołwińskiego – od PiS do współpracy z reżimem Łukaszenki
Krzysztof Tołwiński to polityk z bogatym doświadczeniem: były poseł PiS, wiceminister skarbu, działacz PSL i samorządowiec z Podlasia. W 2023 roku założył Partię Front, która zarejestrowała się w marcu tego roku. Program jest klarowny: „przyjazna i partnerska współpraca polityczna oraz gospodarcza” z Federacją Rosyjską i Republiką Białorusi, oparcie bezpieczeństwa Polski na dobrych relacjach z Moskwą oraz „deukrainizacja” – czyli ograniczenie wszelkiej współpracy z Ukrainą poza minimalnymi zobowiązaniami.
Tołwiński osobiście organizował wydarzenia 9 maja, umożliwiając rosyjskiemu ambasadorowi złożenie wieńca pod Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich. W 2024 roku partia podpisała oficjalną umowę o współpracy z Liberalno-Demokratyczną Partią Białorusi – ugrupowaniem lojalnym wobec Alaksandra Łukaszenki. Lider regularnie pojawia się w mediach społecznościowych, krytykując pomoc dla Ukrainy jako działanie wbrew polskim interesom i wskazując na Rosję jako dostawcę niezbędnych surowców energetycznych. W 2025 i 2026 roku partia nadal działała – organizowała zgromadzenia, publikowała oświadczenia i prowadziła aktywną komunikację online.
Bezpieczna Polska Leszka Sykulskiego – geopolityka w służbie normalizacji
Leszek Sykulski, politolog i były członek Konfederacji Korony Polskiej Grzegorza Brauna, zarejestrował swoją partię 15 września 2023 roku. Głównym postulatem stało się „szybkie poprawienie relacji” z Rosją i Białorusią, które – według programu – zapewniłoby Polsce bezpieczeństwo i tanią energię. Sykulski wielokrotnie podkreślał, że sprzeciw wobec pomocy Ukrainie nie jest antyukraiński, lecz propolski.
Partia szybko znalazła się w centrum uwagi – premier Donald Tusk nazwał jej lidera „znanym propagatorem polityki putinowskiej w Polsce”. Niektórzy działacze, jak Piotr Panasiuk, byli oskarżani o dezinformację na rzecz obcych służb. W 2024–2025 Sykulski brał udział w prawyborach prezydenckich organizowanych przez środowiska pozaparlamentarne, choć ostatecznie nie wystartował. Według późniejszych informacji ugrupowanie w 2025 roku znacznie ograniczyło aktywność, choć formalnie nadal figuruje w rejestrze.
Porównanie głównych jawnie prorosyjskich ugrupowań
| Partia / Ugrupowanie | Lider | Rejestracja / Status 2026 | Kluczowe postulaty | Charakterystyczne działania |
|---|---|---|---|---|
| Rodacy Kamraci | Wojciech Olszański „Jaszczur”, Marcin Osadowski | Czerwiec 2023 – wykreślona grudzień 2024 (brak sprawozdania finansowego) | Jedność słowiańska pod rosyjskim przywództwem, podziw dla Putina, antyukrainizm | Marsze uliczne, wystąpienia w białoruskiej TV państwowej, silna obecność online |
| Partia Front | Krzysztof Tołwiński | Marzec 2023 – aktywna w 2026 | Współpraca z Rosją i Białorusią, deukrainizacja Polski, bezpieczeństwo oparte na relacjach z Moskwą | Wydarzenia 9 maja z ambasadorem Rosji, umowa z partią Łukaszenki, próby startu prezydenckiego |
| Bezpieczna Polska | Leszek Sykulski | Wrzesień 2023 – zarejestrowana, aktywność mocno ograniczona od ok. 2025 | Normalizacja z Rosją i Białorusią dla taniej energii i bezpieczeństwa, sprzeciw wobec pomocy Ukrainie jako postawa propolska | Wypowiedzi medialne, udział w prawyborach prezydenckich 2025, kontrowersje wokół dezinformacji |
Najważniejsze zdanie: Choć liczebnie te partie pozostają marginalne (łącznie szacunkowo ponad tysiąc członków i sympatyków według raportów z 2024 roku), ich narracje regularnie przedostają się do szerszego obiegu dzięki mediom społecznościowym i kontrowersyjnym happeningom.
Konfederacja Korony Polskiej Grzegorza Brauna – prorosyjski nurt z obecnością w Sejmie
Znacznie większy ciężar polityczny ma Konfederacja Korony Polskiej (KKP) Grzegorza Brauna. To ugrupowanie monarchistyczno-tradycjonalistyczne, które po rozłamie w szerszej Konfederacji zachowało odrębne koło poselskie w Sejmie X kadencji. Braun i jego współpracownicy konsekwentnie krytykują pomoc dla Ukrainy, oskarżają Kijów o „ukrainizację Polski” i wzywają do „deeskalacji” oraz normalizacji relacji z Rosją.
W listopadzie 2025 roku politycy KKP wysłali list do Siergieja Ławrowa, w którym wyrażali gotowość budowania „wspólnoty interesów” między Polską a Rosją. Kilka miesięcy później, w czerwcu 2026, przedstawiciele środowiska Brauna uczestniczyli w uroczystościach Dnia Rosji w ambasadzie rosyjskiej w Warszawie – co wywołało falę krytyki. Były poseł Mateusz Piskorski (lider dawnej partii Zmiana, oskarżany o szpiegostwo na rzecz Rosji) miał startować z list KKP w kolejnych wyborach.
To właśnie wokół Brauna gromadzą się dziś najbardziej widoczne prorosyjskie lub silnie antyukraińskie środowiska. Partia regularnie organizuje pikniki, marsze i akcje uliczne, a jej poparcie w niektórych sondażach z 2025–2026 oscylowało w okolicach kilku–kilkunastu procent w ramach szerszej prawicy. Dla wielu obserwatorów KKP stała się dziś najbardziej „prorosyjską” siłą posiadającą realną reprezentację parlamentarną.
Historyczne korzenie i szerszy kontekst
Zjawisko prorosyjskich sympatii w polskiej polityce nie pojawiło się nagle w 2022 roku. Już wcześniej istniała partia Zmiana Mateusza Piskorskiego – otwarcie opowiadająca się za multipolarnym światem i bliższymi relacjami z Moskwą. Piskorski został aresztowany w 2016 roku pod zarzutem szpiegostwa (ostatecznie nie skazany w głośnym procesie), ale jego środowisko nie zniknęło.
Po inwazji na Ukrainę narracje te zyskały nowe życie. Część skrajnej prawicy i antyestablishmentowych aktywistów uznała, że Polska – zamiast wspierać Ukrainę – powinna wykorzystać sytuację do własnych korzyści energetycznych i geopolitycznych. Do tego doszły stare urazy historyczne (Wołyń, akcja „Wisła”) oraz nowe frustracje związane z kosztami wojny i obecnością uchodźców. Pandemia dodatkowo przygotowała grunt: wiele osób, które wcześniej konsumowały treści antyvakcynacyjne i antyelitarne, łatwo przeszło na narracje kwestionujące „oficjalną” wersję wydarzeń na wschodzie.
Wspólne narracje i metody oddziaływania
Niezależnie od różnic personalnych, wszystkie te środowiska powtarzają kilka kluczowych tez:
- Pomoc dla Ukrainy osłabia Polskę militarnie i gospodarczo.
- Rosja to nie wróg, lecz potencjalny partner oferujący tani gaz i ropę.
- Ukraina historycznie była wroga Polsce (narracja wołyńska i „banderowska”).
- Zachód (Niemcy, USA, UE) stanowi większe zagrożenie dla polskiej suwerenności niż Rosja.
- „Normalizacja” z Moskwą to jedyna realistyczna droga do pokoju i dobrobytu.
Metody są mieszanką klasycznej polityki i działań hybrydowych: organizowanie wydarzeń z udziałem rosyjskich dyplomatów, aktywność w mediach społecznościowych (często dwujęzyczna – polski i rosyjski), kolportaż teorii spiskowych oraz budowanie alternatywnych kanałów informacyjnych. Niektóre z tych treści idealnie wpisują się w rosyjską strategię dezinformacyjną, choć bezpośrednie dowody finansowania z Kremla są trudne do udowodnienia w otwartych źródłach.
Reakcje państwa, służb i społeczeństwa
Polskie władze nie pozostają bierne. Premier Donald Tusk publicznie ostrzegał przed Sykulskim. Służby specjalne regularnie informują o zagrożeniu dezinformacją płynącą z tych środowisk. Podejmowano próby delegalizacji Rodaków Kamratów. W 2024 roku powołano nawet specjalną komisję do badania rosyjskich wpływów.
Jednocześnie sondaże z 2024 roku pokazały paradoks: spora część Polaków (nawet 23–30%) wskazywała na PiS lub PO jako „najbardziej prorosyjskie” ugrupowania – głównie przez pryzmat bieżącej polaryzacji politycznej, a nie rzeczywistych programów. To pokazuje, jak bardzo pojęcie „prorosyjskości” zostało w debacie publicznej rozmyte i instrumentalnie wykorzystywane.
Kluczowy fakt: Żadna z tych małych partii nie przekroczyła progu wyborczego w 2023 roku, a ich łączny wynik był bliski zeru. Realna siła oddziaływania wynika raczej z obecności medialnej i zdolności do wzmacniania istniejących podziałów niż z poparcia masowego.
Perspektywy na 2026 rok i dalej
W połowie 2026 roku sytuacja wygląda następująco: Rodacy Kamraci formalnie nie istnieją jako partia, choć ruch trwa. Partia Front Krzysztofa Tołwińskiego nadal działa i organizuje wydarzenia. Bezpieczna Polska Leszka Sykulskiego jest zarejestrowana, lecz jej aktywność wyraźnie osłabła. Największą dynamikę zachowuje Konfederacja Korony Polskiej Grzegorza Brauna – z obecnością w Sejmie, listami do rosyjskiego MSZ i rosnącą rozpoznawalnością w kręgach radykalnej prawicy.
Czy te środowiska mogą się rozwinąć? Zależy to od kilku czynników: dalszego przebiegu wojny na Ukrainie, sytuacji energetycznej w Europie, poziomu frustracji społecznej oraz skuteczności działań dezinformacyjnych. Na razie pozostają niszowe – ale głośne, kontrowersyjne i regularnie przypominające o sobie w momentach, gdy polska debata publiczna najbardziej się polaryzuje. Ich obecność jest faktem, z którym polska demokracja i służby bezpieczeństwa muszą się mierzyć na co dzień.
