Magdalena Hajduk należy do tych nielicznych osób, które potrafią skutecznie połączyć świat nowoczesnych technologii z misją zachowania i upowszechniania polskiej historii. Jej działalność jako dyrektor Biura Nowych Technologii Instytutu Pamięci Narodowej, a następnie etatowej doradczyni Prezydenta RP ds. nowych technologii, pokazuje, jak kompetencje z zakresu komunikacji społecznej, zarządzania projektami i IT mogą realnie zmienić sposób, w jaki kolejne pokolenia poznają przeszłość.
Dzięki konsekwentnemu wdrażaniu gier komputerowych, rozwiązań VR oraz przemyślanej strategii personalizacji przekazu, udało się jej wprowadzić instytucje pamięci na terytorium, gdzie przebywa dziś uwaga młodych ludzi – do smartfonów, konsol i gogli wirtualnej rzeczywistości. Efektem jest nie tylko wzrost zasięgu, ale przede wszystkim głębsze, bardziej angażujące doświadczenie edukacyjne, które łączy rozrywkę z rzetelną wiedzą historyczną.
W 2025 roku nominacja na doradcę prezydenta Karola Nawrockiego, z którym współpracowała już wcześniej w Muzeum II Wojny Światowej oraz w IPN, wyniosła jej doświadczenie na poziom strategii państwowej. Jej ścieżka zawodowa – od gdańskich studiów, przez lata w branży IT, po kluczowe role w instytucjach kultury – stanowi inspirujący przykład świadomego budowania mostów między tradycją a innowacją.
Droga edukacyjna i fundamenty kompetencji
Studia na Uniwersytecie Gdańskim na kierunku Dziennikarstwo i Komunikacja Społeczna dały Magdalenie Hajduk solidne podstawy w zakresie tworzenia przekazu, rozumienia odbiorców i mechanizmów komunikacji publicznej. To nie był jednak koniec jej kształcenia. Na Politechnice Gdańskiej ukończyła studia podyplomowe MBA, w tym program International MBA in Strategy, Program and Project Management. Jej praca dyplomowa dotyczyła właśnie transformacji cyfrowej oferty edukacyjnej Instytutu Pamięci Narodowej – dokumentu, który kilka lat później stał się praktycznym planem działania.
Wcześniej przez wiele lat zdobywała doświadczenie w branży IT, digital marketingu i komunikacji społecznej. Ta kombinacja – umiejętności miękkie dziennikarza z twardymi kompetencjami menedżera projektów technologicznych – okazała się niezwykle rzadka i cenna. W środowisku instytucji publicznych, gdzie często brakuje osób biegle poruszających się zarówno w narracji historycznej, jak i w nowoczesnych narzędziach, jej profil wyróżniał się od razu.
Przełom w Muzeum II Wojny Światowej – pandemia jako katalizator
Jednym z ważniejszych etapów jej kariery była praca w Muzeum II Wojny Światowej. To właśnie tam, w czasie pandemii COVID-19, musiała szybko przenieść działalność instytucji do przestrzeni online. Zadanie wymagało nie tylko technicznej wiedzy, ale przede wszystkim zrozumienia, jak utrzymać emocjonalny kontakt z odbiorcami, gdy fizyczne zwiedzanie stało się niemożliwe.
Efekty tej pracy – sprawne przeniesienie wystaw, wydarzeń edukacyjnych i komunikacji do kanałów cyfrowych – pokazały, że potrafi działać pod presją i z wizją. Doświadczenie zdobyte w Gdańsku przydało się później w znacznie szerszej skali.
Biuro Nowych Technologii IPN – narodziny nowej jakości
We wrześniu 2021 roku, z inicjatywy ówczesnego prezesa IPN dr. Karola Nawrockiego, powstało Biuro Nowych Technologii. Magdalena Hajduk objęła jego kierownictwo. Biuro nie miało być jedynie dodatkiem technicznym – miało zmienić filozofię komunikacji historycznej całej instytucji.
W jednym z wywiadów podkreślała: „Dziś nowe technologie najpierw się wdraża, a dopiero potem bada się ich wpływ na nas, odbiorców. […] Chcemy je jednak jak najmądrzej i najbardziej świadomie wykorzystywać.” Jednocześnie zwracała uwagę na niezmienną naturę człowieka: „Technologia rozwija się bardzo szybko. Człowiek w swej głębi pozostaje jednak niezmienny.” To zdanie stało się swoistym kompasem dla projektów biura – technologia miała służyć głębszemu zrozumieniu historii, a nie ją spłycać.
Biuro szybko stało się odpowiedzią na realne zachowania młodych ludzi. „Jeśli chcemy im coś przekazać, nie możemy czekać, aż zajrzą do książki. Dziś młodzi ludzie spędzają czas na grach, na oglądaniu seriali […] I to właśnie wszędzie tam, gdzie dzisiaj jest ich uwaga, powinni mieć okazję na inspirujący kontakt z historią” – mówiła Hajduk.
Projekty, które ożywiają przeszłość
Pod jej kierownictwem IPN wprowadził na rynek kilka ambitnych produkcji. Najbardziej znana to „Gra Szyfrów” – multiplatformowa produkcja dostępna na PC, w uproszczonej wersji mobilnej jako narzędzie edukacyjne oraz w goglach VR. Gra opowiada historię polskich kryptologów, którzy sto lat temu złamali bolszewickie szyfry i w ten sposób pomogli odwrócić losy wojny polsko-bolszewickiej. Bohaterowie nie walczą bronią – posługują się sprytem i informacją. To nie jest typowa strzelanka, lecz opowieść o inteligencji i determinacji.
Inne tytuły to „Lotnicy – Wojna w przestworzach” oraz „Warsaw Rising. Miasto bohaterów”. Każdy z nich łączy elementy rozrywki z solidną warstwą faktograficzną. Wirtualna rzeczywistość pozwala dosłownie „wejść” do historycznych wydarzeń – poczuć przestrzeń, napięcie decyzji, skalę poświęcenia. Jak sama Hajduk zauważyła: „To niesamowite, o ile więcej wiedzy jesteśmy w stanie wchłonąć, kiedy w ten sposób «uczestniczymy» w jakimś wydarzeniu.”
| Projekt | Główna tematyka | Platformy i technologie | Kluczowa wartość edukacyjna |
|---|---|---|---|
| Gra Szyfrów | Polska kryptologia 1920 r., wojna polsko-bolszewicka | PC, mobile, VR | Zrozumienie roli informacji i inteligencji w historii militarnej |
| Lotnicy – Wojna w przestworzach | Polskie lotnictwo w II wojnie światowej | PC / konsole | Pokazanie skali poświęcenia i technicznego kunsztu polskich pilotów |
| Warsaw Rising | Powstanie Warszawskie | PC / konsole | Imersyjne doświadczenie codzienności i dramatu mieszkańców stolicy |
Projekty te nie są jednorazowymi akcjami. Biuro planowało dalszy rozwój – wykorzystanie uczenia maszynowego do tworzenia spersonalizowanych ścieżek edukacyjnych oraz awatarów historycznych postaci, które miały działać jak „wirtualni influencerzy” stymulujący ciekawość historyczną.
AI w historii – szanse, ryzyka i odpowiedzialność
Magdalena Hajduk aktywnie uczestniczyła w debatach o roli sztucznej inteligencji w badaniach i edukacji historycznej. W 2023 roku podczas wydarzenia „Future/Past” w Belwederze podkreślała, że algorytmy mogą dramatycznie przyspieszyć analizę ogromnych zbiorów dokumentów i odkrywanie ukrytych zależności. Jednocześnie ostrzegała przed ślepym zaufaniem do wyników – konieczne jest zachowanie czujności, weryfikacja i rozwijanie odpowiednich ram prawnych.
Jej stanowisko było spójne: Instytut Pamięci Narodowej nie może stać z boku technologicznej rewolucji. Musi w niej uczestniczyć, by wypełniać swoją statutową misję – przekazywać rzetelną wiedzę i kształtować postawy obywatelskie. Dialog z firmami technologicznymi, inwestycja w weryfikację informacji oraz popularyzacja sprawdzonych źródeł historycznych – to elementy, które powtarzała konsekwentnie.
Dla zaawansowanych czytelników szczególnie interesujące jest jej podejście do personalizacji. Zamiast jednego uniwersalnego przekazu, technologia pozwala tworzyć treści dopasowane do indywidualnych zainteresowań i poziomu wiedzy odbiorcy, jednocześnie zachowując kontrolę nad ich jakością i zgodnością z faktami.
Doradczyni Prezydenta RP – nowy etap
W sierpniu 2025 roku prezydent Karol Nawrocki powołał Magdalenę Hajduk na stanowisko etatowego doradcy ds. nowych technologii. W Pałacu Prezydenckim odebrała nominację razem z innymi doradcami. Na oficjalnym zdjęciu stanęła tuż obok głowy państwa – moment, który natychmiast przyciągnął uwagę mediów i opinii publicznej.
Jej rola w Kancelarii Prezydenta RP obejmuje kwestie związane z cyfryzacją, innowacjami technologicznymi oraz ich wpływem na politykę wewnętrzną i społeczną. To naturalna kontynuacja wcześniejszych działań – tym razem jednak na poziomie całego państwa. Doświadczenie zdobyte przy transformacji dwóch ważnych instytucji pamięci daje jej unikalną perspektywę: wie, jak technologie mogą służyć budowaniu tożsamości i wiedzy obywatelskiej, ale też jakie pułapki czyhają na nieostrożnych.
Dlaczego jej praca wykracza poza ramy jednej instytucji
W Polsce, gdzie pamięć historyczna bywa polem sporów politycznych i kulturowych, a jednocześnie młodsze pokolenia coraz rzadziej sięgają po tradycyjne formy przekazu, działalność Magdaleny Hajduk ma wymiar strategiczny. Tworzone pod jej auspicjami narzędzia nie zastępują nauczycieli ani książek – one je uzupełniają i wzmacniają. Pozwalają wejść w historię ciałem i emocjami, zanim jeszcze pojawi się potrzeba głębszej analizy.
Jej podejście łączy szacunek dla faktów z odwagą eksperymentowania. Pokazuje, że instytucje publiczne mogą być nowoczesne bez utraty powagi, a technologie – narzędziem budowania wspólnoty wokół wspólnej przeszłości, a nie jej rozmywania. W czasach, gdy dezinformacja historyczna rozprzestrzenia się błyskawicznie, a uwaga odbiorców jest rozdrobniona, taka kompetencja staje się bezcenna.
Ścieżka Magdaleny Hajduk – od gdańskiej studentki dziennikarstwa i zarządzania, przez sale muzealne i gabinety IPN, aż po Kancelarię Prezydenta – dowodzi, że połączenie różnych światów nie jest tylko możliwie, ale wręcz konieczne, jeśli chcemy, by polska historia nadal przemawiała do kolejnych pokoleń w języku, który rozumieją.
