Po zwycięstwie koalicji 15 października w 2023 roku Donald Tusk objął urząd premiera po raz trzeci w karierze, a Polska weszła w okres intensywnych zmian instytucjonalnych i społecznych. Dwa lata później, po wyborach prezydenckich z czerwca 2025, układ sił uległ istotnej korekcie – prezydentem został Karol Nawrocki, co stworzyło klasyczną koabitację. Rząd kontynuuje pracę, ale musi lawirować między własnym programem a możliwościami weta głowy państwa. W połowie 2026 roku obraz jest złożony: częściowe realizacje obietnic przeplatają się z oporami, a gospodarka pokazuje odporność mimo zewnętrznych szoków.
Dla początkujących czytelników najważniejsze jest zrozumienie, że wybory parlamentarne dają większość w Sejmie i Senacie, a prezydenckie – możliwość blokowania ustaw. Dla zaawansowanych obserwatorów kluczowe staje się pytanie, jak mechanizmy konstytucyjne i realna polityka wpływają na tempo reform, bezpieczeństwo energetyczne oraz pozycję Polski w Unii i NATO. Artykuł pokazuje zarówno konkretne liczby, jak i ludzkie konsekwencje tych procesów.
Od euforii października 2023 do rzeczywistości czerwca 2025
15 października 2023 roku frekwencja przekroczyła 74 procent – najwyższa w historii III RP. Koalicja Obywatelska, Trzecia Droga i Lewica uzyskały większość pozwalającą na utworzenie rządu. 13 grudnia 2023 Donald Tusk został zaprzysiężony. Pierwsze miesiące przyniosły szybkie decyzje: odblokowanie funduszy unijnych z KPO, zmiany w mediach publicznych i początek prac nad reformą sądownictwa.
Rok 2025 przyniósł jednak inny test. W maju i czerwcu odbyły się wybory prezydenckie. Rafał Trzaskowski, wspierany przez obóz rządzący, przegrał w drugiej turze z Karolem Nawrockim stosunkiem 49,11 do 50,89 procent. Państwowa Komisja Wyborcza potwierdziła wynik, a Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego uznała, że stwierdzone nieprawidłowości w kilkunastu obwodach nie wpłynęły na ostateczny rezultat. Donald Tusk publicznie kwestionował skalę i wpływ tych nieprawidłowości, co wywołało ostrą reakcję opozycji i części komentatorów. Rząd przetrwał jednak wotum zaufania w Sejmie – koalicja pokazała spójność w kluczowym momencie.
Jak działa władza, gdy prezydent i premier pochodzą z różnych obozów
Konstytucja RP daje prezydentowi prawo weta wobec ustaw uchwalonych przez Sejm. Sejm może je odrzucić większością trzech piątych głosów. W praktyce oznacza to, że w sprawach spornych – reforma sądownictwa, aborcja, niektóre ustawy gospodarcze – prezydent może spowolnić lub zablokować inicjatywy rządu. W 2026 roku Karol Nawrocki zawetował już kilka projektów, w tym dotyczące energetyki i części rozwiązań społecznych. Rząd odpowiada koncentrując się na obszarach, gdzie weto jest mniej prawdopodobne lub gdzie uda się zbudować szersze poparcie.
Mechanizm ten nie jest nowy – Polska znała koabitację w latach 2005–2007 i 2015–2023. Różnica polega na tym, że obecny rząd odziedziczył po poprzednikach wysoki deficyt i napięcia geopolityczne, a jednocześnie musi realizować ambitny program modernizacji armii i absorpcji środków unijnych. W praktyce premier spotyka się regularnie z prezydentem w sprawach bezpieczeństwa i polityki zagranicznej, natomiast w polityce wewnętrznej dominuje rywalizacja.
Dwie kadencje Donalda Tuska – porównanie 2007–2014 i 2023–2026
| Aspekt | Rząd 2007–2014 | Rząd 2023–2026 |
|---|---|---|
| Główne wyzwanie | Kryzys finansowy 2008–2009 | Koabitacja + wysoki deficyt + modernizacja armii |
| Wydatki na obronę | ok. 1,8–2% PKB | 4–4,8% PKB (najwyższe w NATO) |
| Kluczowe osiągnięcia | Euro 2012, stabilny wzrost, członkostwo w Schengen | Odblokowanie KPO, wzrost PKB ~3,7% (proj. 2026), babciowe, in vitro z budżetu |
| Stosunek do prezydenta | Koabitacja z Lechem Kaczyńskim | Koabitacja z Karolem Nawrockim |
| Poziom poparcia (średni) | Wysoki w pierwszej kadencji | 32–35% poparcia rządu (CBOS, czerwiec 2026) |
Pierwszy rząd Tuska działał w warunkach globalnego kryzysu, ale miał prezydenta z tego samego obozu przez większość kadencji. Obecny gabinet musi działać w warunkach podzielonej władzy i jednocześnie sprostać rekordowym wydatkom na zbrojenia oraz presji inflacyjnej wywołanej m.in. sytuacją na Bliskim Wschodzie.
Wpływ na codzienne życie – co zmieniło się dla różnych grup Polaków
Dla młodych rodzin realnym wsparciem stało się „babciowe” – świadczenie dla osób wracających na rynek pracy po urodzeniu dziecka. Kwota została podniesiona w stosunku do pierwotnych założeń. Nauczyciele otrzymali znaczące podwyżki wynagrodzeń. Część przedsiębiorców korzysta z kasowego PIT-u, co poprawia płynność finansową małych firm.
Dla osób starszych widoczna jest kontynuacja waloryzacji emerytur i rent, choć tempo wzrostu realnego dochodu zależy od inflacji. W 2026 roku NBP prognozuje inflację na poziomie 2,9 proc. na koniec roku, a wzrost wynagrodzeń nominalny około 6,4 proc.
Osoby zainteresowane bezpieczeństwem zauważają rekordowe nakłady na armię – programy takie jak Borsuk, Krab, Rosomak czy nowe systemy przeciwlotnicze. Widoczne są też inwestycje w infrastrukturę kolejową i drogową finansowane z KPO.
Dla mieszkańców mniejszych miast i wsi kluczowe są projekty modernizacji szkół, przedszkoli oraz energetyki rozproszonej. Proces odblokowania farm wiatrowych postępuje wolniej niż zakładano, podobnie jak ochrona 20 proc. lasów przed wycinką – według raportów organizacji pozarządowych zrealizowano dotychczas znacznie mniej niż obiecywano.
Powszechne mity o Tusku po wyborach i dlaczego warto je weryfikować
Mit pierwszy: „Po przegranych wyborach prezydenckich rząd Tuska jest bezradny”. W rzeczywistości gabinet uzyskał wotum zaufania i kontynuuje pracę legislacyjną w obszarach nieobjętych wetem lub wymagających mniejszej większości.
Mit drugi: „Żadna z obietnic z 2023 roku nie została spełniona”. Część konkretów zrealizowano (finansowanie in vitro, podwyżki nauczycieli, kasowy PIT, babciowe). Największe opóźnienia dotyczą kwoty wolnej od podatku (uznanej za zbyt kosztowną w obecnej sytuacji budżetowej) oraz pełnej ochrony lasów.
Mit trzeci: „Polska stała się słabsza gospodarczo”. Według projekcji NBP z lipca 2026 wzrost PKB wyniesie 3,7 proc., co plasuje Polskę wśród najszybciej rosnących dużych gospodarek UE. Bezrobocie utrzymuje się na poziomie 5,8 proc. – jednym z niższych w Unii.
Mit czwarty: „Tusk ignoruje głos wyborców po 2025 roku”. Premier regularnie komentuje wyniki sondaży i dostosowuje komunikację, choć krytycy wskazują na zbytnią koncentrację na kwestiach bezpieczeństwa zewnętrznego kosztem spraw wewnętrznych.
Liczby, które mówią najwięcej – gospodarka i społeczeństwo w połowie 2026
Narodowy Bank Polski prognozuje na koniec 2026 roku inflację 2,9 proc. i wzrost PKB 3,7 proc. Stopa bezrobocia rejestrowanego wynosi 5,8 proc. (wzrost o 0,6 pkt proc. r/r). Deficyt budżetowy przekroczył 100 mld zł po maju 2026, a dług publiczny rośnie – według danych Ministerstwa Finansów w ujęciu unijnym zbliża się do 58 proc. PKB.
Poparcie dla rządu według CBOS w czerwcu 2026 wynosiło 32 proc., a negatywną ocenę wyraziło 42 proc. respondentów. Zadowolenie z Donalda Tuska jako premiera deklarowało 35 proc. badanych. Jednocześnie zaufanie do premiera w sondażach zaufania oscyluje wokół 43 proc.
Wyzwania i punkty zapalne – gdzie polityka Tuska napotyka największy opór
Największym strukturalnym wyzwaniem pozostaje koabitacja. Prezydent wetuje wybrane ustawy, co wydłuża proces legislacyjny. Dodatkowym polem napięć są kwestie historyczne – ekshumacje na Wołyniu i spory wokół symboliki UPA. Rząd Tuska deklaruje kontynuację dialogu z Ukrainą, jednocześnie podkreślając wagę pamięci o ofiarach rzezi wołyńskiej.
Zewnętrzne szoki – wzrost cen energii związany z sytuacją na Bliskim Wschodzie – wpływają na inflację i koszty życia. Wewnątrz koalicji pojawiają się różnice zdań co do tempa niektórych reform (np. liberalizacja prawa aborcyjnego). Rząd musi też zmierzyć się z rosnącym deficytem i presją na wydatki socjalne oraz zbrojeniowe jednocześnie.
Najczęściej zadawane pytania o Tuska po wyborach
Czy rząd upadnie przed wyborami parlamentarnymi w 2027 roku?
Obecnie nie ma przesłanek konstytucyjnych do automatycznego upadku. Koalicja utrzymuje większość w Sejmie, choć w sondażach jej przewaga jest mniejsza niż w 2023.
Co się stało z kwotą wolną od podatku?
Rząd uznał, że podniesienie jej do 60 tys. zł byłoby zbyt kosztowne w obecnej sytuacji budżetowej i odłożył ten krok.
Jak wygląda realna współpraca Tuska z prezydentem Nawrockim?
W sprawach bezpieczeństwa i polityki zagranicznej odbywa się regularna koordynacja. W polityce wewnętrznej dominuje rywalizacja i wzajemna krytyka.
Czy Polska jest dziś bezpieczniejsza niż w 2023?
Wydatki na obronę wzrosły znacząco, programy modernizacyjne są realizowane, a pozycja Polski w NATO i UE pozostaje silna. Jednocześnie rosną koszty utrzymania wysokiego poziomu zbrojeń.
Co z obietnicą 20 proc. lasów chronionych?
Proces utknął na poziomie znacznie niższym – według niezależnych analiz ochroną objęto dotąd około 8 proc. lasów.
Jak samodzielnie ocenić, czy zmiany po wyborach działają na Twoją korzyść – praktyczna lista kontrolna
- Porównaj wzrost swoich dochodów z inflacją w latach 2024–2026 (dane GUS).
- Sprawdź, czy w Twojej gminie lub powiecie pojawiły się inwestycje z KPO (drogi, szkoły, energetyka).
- Oceń dostępność świadczeń rodzinnych – czy „babciowe” lub inne formy wsparcia wpłynęły na sytuację Twojej rodziny.
- Zwróć uwagę na tempo modernizacji armii – czy w mediach lokalnych pojawiają się informacje o nowych kontraktach i miejscach pracy w przemyśle zbrojeniowym.
- Śledź komunikaty prezydenta i premiera w sprawach weta – ile ustaw zostało zablokowanych i w jakich obszarach.
- Porównaj swoje poczucie bezpieczeństwa (osobistego i energetycznego) z danymi o wydatkach obronnych i magazynach energii.
- Raz na kwartał sprawdź najnowsze projekcje NBP i CBOS – to pozwala oddzielić narrację polityczną od twardych wskaźników.
Polska polityka po 2023 roku pokazuje, że zwycięstwo wyborcze to dopiero początek długiej drogi. Koabitacja z 2025 roku dodała kolejny poziom złożoności, ale jednocześnie zmusiła oba obozy do większej dyscypliny i precyzyjnego definiowania priorytetów. Dla obywateli najważniejsze pozostaje pytanie nie o to, kto ma rację w sporze politycznym, lecz o to, które konkretne decyzje przekładają się na lepsze warunki życia, silniejszą armię i stabilniejszą pozycję kraju w niepewnym świecie.
