W maju 2026 roku wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych wzrósł o 3,1 procent rok do roku. To oznacza, że za ten sam zestaw produktów i usług płacimy średnio o 3,1 procent więcej niż dwanaście miesięcy wcześniej. Wartość mieści się w paśmie celu inflacyjnego Narodowego Banku Polskiego (2,5 procent plus minus jeden punkt procentowy), choć plasuje się bliżej górnej granicy. Po gwałtownych skokach z lat 2022–2023 i późniejszej normalizacji sytuacja wróciła do względnej równowagi, ale nie oznacza to powrotu do ery tanich zakupów.
Dane GUS pokazują wyraźną dynamikę w ostatnich miesiącach. Na początku 2026 roku inflacja oscylowała wokół 2,1 procent, w marcu utrzymała się na podobnym poziomie, by w kwietniu przyspieszyć do 3,2 procent. Maj przyniósł lekki spadek do 3,1 procent w ujęciu rocznym oraz zaskakujący spadek o 0,3 procent miesiąc do miesiąca. Przyspieszenie w kwietniu wynikało głównie z wyższych cen paliw na tle napięć geopolitycznych, podczas gdy żywność i towary przemysłowe zachowywały się spokojniej. Usługi natomiast od kilku kwartałów rosną w tempie przekraczającym 5 procent rocznie, co pokazuje, że presja kosztowa w tym segmencie gospodarki nie wygasła.
Dla domowych budżetów oznacza to mieszankę ostrożnego optymizmu i konieczności czujności. Realna siła nabywcza poprawia się dzięki wzrostowi wynagrodzeń szybszemu niż inflacja, a gospodarka rozwija się w tempie około 3,5 procent w pierwszym kwartale. Jednocześnie wyższe ceny usług i energii wciąż przypominają o skutkach wcześniejszych szoków. Inflacja nie jest już głównym tematem rozmów przy stole, ale nadal wpływa na decyzje o większych zakupach, oszczędzaniu czy planowaniu wakacji.
Najnowsze odczyty GUS – co dokładnie mówią liczby
Najświeższy szybki szacunek GUS za maj 2026 roku potwierdza 3,1 procent inflacji rok do roku. W porównaniu z kwietniem ceny ogółem spadły o 0,3 procent. W kwietniu sam wskaźnik wyniósł 3,2 procent, przy czym towary podrożały o 2,4 procent, a usługi aż o 5,2 procent. Miesięczna zmiana w kwietniu sięgnęła 0,6 procent.
Poniższa tabela przedstawia kluczowe odczyty z ostatnich miesięcy:
| Miesiąc | Inflacja r/r | Zmiana m/m | Główne kategorie |
| Styczeń 2026 | ok. 2,1% | – | Niskie odczyty po stabilizacji |
| Marzec 2026 | 2,1% | – | Blisko dolnej granicy celu |
| Kwiecień 2026 | 3,2% | +0,6% | Towary +2,4%, usługi +5,2% |
| Maj 2026 | 3,1% | -0,3% | Spadek m/m, paliwa kluczowe |
Inflacja bazowa, publikowana przez NBP i wyłączająca żywność oraz energię, w kwietniu wyniosła 3,0 procent rok do roku. To wskaźnik lepiej oddający trwałe tendencje w gospodarce. Jego poziom pokazuje, że presja cenowa nie ogranicza się wyłącznie do zmiennych składników koszyka.
Od 18 procent do 3 procent – jak Polska przeszła tę drogę
Jeszcze w 2023 roku inflacja sięgała blisko 19 procent w szczytowych miesiącach. Ceny energii i żywności eksplodowały po inwazji Rosji na Ukrainę, zerwaniu łańcuchów dostaw i globalnym szoku surowcowym. Narodowy Bank Polski odpowiedział serią podwyżek stóp procentowych, a rząd wprowadził tarcze osłonowe na energię i żywność. Efektem był gwałtowny spadek dynamiki cen w 2024 roku – inflacja zeszła poniżej 3 procent.
Rok 2025 przyniósł lekkie odbicie do okolic 4 procent, głównie przez efekty bazy i pewne ożywienie popytu. Początek 2026 roku zaskoczył niskimi odczytami bliskimi 2 procent. Wydawało się, że wracamy do ery niskiej i stabilnej inflacji. Kwiecień pokazał jednak, że światowe napięcia – tym razem wokół surowców energetycznych – potrafią szybko zmienić obraz. Polska gospodarka, mocno uzależniona od importu energii i z dużym udziałem żywności w koszyku konsumpcyjnym, reaguje na te impulsy wyraźniej niż wiele krajów Europy Zachodniej.
Co naprawdę winduje ceny w 2026 roku
Głównym winowajcą kwietniowego przyspieszenia były paliwa. Ceny na stacjach benzynowych odbiły w górę w ślad za notowaniami ropy naftowej i napięciami geopolitycznymi. Żywność w maju zachowywała się względnie stabilnie – niektóre produkty nawet potaniały w ujęciu miesięcznym dzięki dobrej podaży i efektom sezonowym.
Najciekawszy obraz daje podział na towary i usługi. Towary influją wolniej, bo globalne łańcuchy dostaw się ustabilizowały, a konkurencja importowa działa hamująco. Usługi natomiast rosną w tempie 5 procent i więcej od wielu kwartałów. Fryzjer, mechanik samochodowy, restauracja czy opieka medyczna drożeją, ponieważ koszty pracy stanowią w nich dominującą pozycję. Przy niskim bezrobociu i wciąż solidnym wzroście płac firmy przerzucają wyższe koszty na klientów. To klasyczny mechanizm drugiej rundy inflacji – po szoku zewnętrznym pojawia się presja wewnętrzna.
Dodatkowym czynnikiem pozostaje polityka fiskalna. Wydatki socjalne, waloryzacje świadczeń i inwestycje publiczne wspierają popyt, co w warunkach ograniczonej podaży niektórych usług utrzymuje ceny na podwyższonym poziomie. Z drugiej strony tarcze i regulacje cen energii dla gospodarstw domowych łagodzą bezpośredni wpływ na portfele.
Inflacja bazowa – prawdziwy termometr gospodarki
Wskaźnik bazowy na poziomie 3 procent w kwietniu mówi więcej niż headline CPI. Pokazuje, że nawet bez żywności i energii ceny rosną w tempie przekraczającym cel NBP. To efekt silnego rynku pracy, gdzie stopa bezrobocia oscyluje wokół 3 procent, oraz rosnącej konsumpcji usług. Firmy w branżach usługowych mają większą swobodę w podnoszeniu cen, bo popyt pozostaje odporny.
Dla porównania – w krajach strefy euro inflacja bazowa często oscyluje bliżej 2–2,5 procent. Polska wciąż nadrabia dystans, a struktura naszej gospodarki (wyższy udział żywności i energii w wydatkach przeciętnego gospodarstwa) sprawia, że wahania są większe. Jednocześnie wysoka inflacja bazowa oznacza, że presja nie jest tylko przejściowa i wymaga uważnego monitorowania przez Radę Polityki Pieniężnej.
Co inflacja robi z portfelem przeciętnego Polaka
Przy inflacji 3,1 procent rocznie 10 tysięcy złotych odłożone „w skarpecie” traci realnie około 300 złotych siły nabywczej w ciągu roku. To nie dramat, ale przy większych kwotach i kilku latach robi się zauważalne. Osoby z kredytami hipotecznymi o zmiennym oprocentowaniu odczuwają ulgę – WIBOR spadł z historycznych maksimów, choć nadal pozostaje powyżej poziomów sprzed 2021 roku.
Najbardziej dotkliwe pozostają kategorie o wysokiej wadze w koszyku: żywność, energia, transport i usługi. Rodzina z dwójką dzieci wydaje na nie często ponad połowę dochodów. Gdy usługi drożeją o 5 procent, a pensja rośnie o 6–7 procent, realnie zyskujemy, ale subiektywne odczucie drożyzny utrzymuje się, bo najszybciej rosną rzeczy, na które wydajemy najwięcej.
Pozytywną stroną jest fakt, że realne wynagrodzenia rosną od kilku kwartałów. Gospodarka tworzy nowe miejsca pracy, a firmy konkurują o pracowników. To mechanizm, który w długim terminie pozwala nadrobić straty z lat wysokiej inflacji.
Polska na tle Europy – nie jesteśmy już czarną owcą
W strefie euro inflacja w 2026 roku oscyluje wokół 2 procent. Kraje takie jak Niemcy czy Francja mają niższe odczyty, ale też inną strukturę wydatków – większy udział usług i mniejszy żywności oraz energii. Węgry i Czechy, które podobnie jak Polska przeżyły silny szok w 2022–2023, również schodzą w okolice 3–4 procent.
Polska wyróżnia się większą zmiennością, ale też szybszym tempem wzrostu gospodarczego. To klasyczny obraz emerging market – wyższa inflacja towarzyszy doganianiu bogatszych gospodarek. Kluczowe jest to, że po raz pierwszy od kilku lat inflacja nie odstaje dramatycznie od celu NBP i nie wymaga agresywnych działań. Stabilizacja kursu złotego dodatkowo pomaga ograniczać importowaną inflację.
Druga połowa 2026 i lata kolejne – prognozy i ryzyka
Narodowy Bank Polski w marcowej projekcji zakłada, że inflacja w całym 2026 roku ukształtuje się w przedziale 1,6–2,9 procent, z centralną ścieżką blisko 2,5 procent. Większość banków komercyjnych i Ministerstwo Finansów prognozują średnioroczną wartość około 2,8–3,0 procent. To oznacza powrót do celu i utrzymanie się w paśmie odchyleń.
Ryzyka pozostają. Dalsze napięcia geopolityczne mogą ponownie windować ceny energii. Koszty transformacji energetycznej i ewentualne zmiany w regulacjach unijnych mogą przełożyć się na wyższe rachunki. Z drugiej strony, jeśli globalna gospodarka spowolni, presja na surowce osłabnie, a złoty może się umocnić.
Najważniejsze będzie zachowanie równowagi przez NBP – ani zbyt wczesne, ani zbyt późne dostosowanie stóp procentowych. Rynek pracy pozostaje napięty, więc ryzyko spirali płacowo-cenowej nie zniknęło całkowicie, choć jest wyraźnie mniejsze niż dwa lata temu.
Jak chronić domowy budżet i oszczędności w tych warunkach
Praktyczne działania zaczynają się od świadomości. Warto regularnie sprawdzać strukturę własnych wydatków – ile naprawdę idzie na usługi, energię i paliwo. Tam, gdzie inflacja jest najwyższa, szukać alternatyw: porównywać oferty dostawców prądu i gazu, planować tankowanie w tańszych dniach tygodnia, korzystać z promocji sezonowych na żywność.
Oszczędności chroni dywersyfikacja. Lokaty i obligacje skarbowe indeksowane inflacją dają ochronę nominalną, choć realne oprocentowanie po uwzględnieniu podatków bywa modestne. Fundusze inwestycyjne z ekspozycją na akcje czy nieruchomości historycznie radziły sobie lepiej z inflacją w długim terminie, ale niosą ryzyko wahań. Dla wielu osób najprostszym rozwiązaniem pozostaje systematyczne inwestowanie w siebie – podnoszenie kwalifikacji i negocjowanie wynagrodzenia.
Codzienne nawyki też mają znaczenie. Planowanie posiłków na tydzień, unikanie impulsywnych zakupów i śledzenie cen w kilku sklepach potrafi realnie obniżyć miesięczny rachunek o kilkanaście procent. W czasach umiarkowanej inflacji te drobne działania kumulują się w zauważalne oszczędności.
Sytuacja w połowie 2026 roku jest znacznie spokojniejsza niż jeszcze niedawno. Inflacja wróciła do okolic celu, gospodarka rośnie, a realne dochody rosną. To nie oznacza, że można przestać zwracać uwagę na ceny – raczej że mamy przestrzeń, by planować z większą pewnością. Rynek i polityka monetarna nauczyły się reagować szybciej, a gospodarstwa domowe stały się bardziej odporne. Kolejne miesiące pokażą, czy ta równowaga się utrzyma, czy znów pojawią się niespodzianki z zewnątrz.
