Upadek Getin Banku (właściwie Getin Noble Bank S.A.) to jedna z najbardziej złożonych i pouczających historii w najnowszej polskiej bankowości. Zaczęło się od ambitnej ekspansji opartej na agresywnej sprzedaży kredytów, zwłaszcza walutowych, a skończyło na przymusowej restrukturyzacji w 2022 roku, ogłoszeniu upadłości w 2023 i wciąż trwającym, burzliwym postępowaniu upadłościowym w 2026 roku. Zdrowa część działalności trafiła do VeloBanku, który dziś dynamicznie rośnie, podczas gdy „toksyczne” aktywa – przede wszystkim kredyty frankowe – pozostały w masy upadłościowej, generując wieloletnie wyzwania dla klientów i wierzycieli.
Proces ten ujawnił słabości modelu biznesowego opartego na szybkim wzroście kosztem jakości portfela, a jednocześnie przetestował polski system resolutionu banków. Klienci depozytowi nie stracili środków dzięki gwarancjom Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, ale frankowicze i inni wierzyciele wciąż mierzą się z niepewnością, programami ugód i wolno posuwającym się postępowaniem syndyka. Historia ta pokazuje, jak decyzje strategiczne sprzed dekady mogą odbijać się echem przez lata, wpływając na zaufanie do instytucji finansowych i kształtując nowe standardy nadzoru.
W 2026 roku, po zmianie syndyka i kolejnych etapach ugód, upadek Getin Banku pozostaje żywym tematem – nie tylko dla prawników i ekonomistów, ale przede wszystkim dla tysięcy osób, których życie finansowe splatało się z tym bankiem. To opowieść o wzlocie, upadku i próbie ocalenia tego, co dało się uratować.
Od Allianz do imperium pod szyldem Getin – korzenie dynamicznego, lecz ryzykownego wzrostu
Bank narodził się w 2008 roku jako Allianz Bank Polska. Już w 2010 roku Getin Holding Leszka Czarneckiego przejął go za około 140 milionów złotych. Szybko zmienił nazwę na Get Bank, a w 2012 roku doszło do fuzji z Getin Noble Bank, tworząc Getin Noble Bank S.A. To był moment, w którym bank wkroczył na ścieżkę agresywnej ekspansji.
Strategia była prosta i na pierwszy rzut oka skuteczna: przejęcia mniejszych podmiotów (m.in. Dexia Kommunalkredit Polska w 2013 roku i BPI Bank Polskich Inwestycji w 2018), intensywna sprzedaż kredytów hipotecznych oraz produktów inwestycyjnych. Bank celował w klientów, którzy u większych graczy mogli mieć trudności z uzyskaniem finansowania. Kredyty walutowe, zwłaszcza denominowane we franku szwajcarskim, stanowiły kluczowy element portfela – w 2019 roku ich udział sięgał 22,8 proc. całego portfela kredytowego Getin Noble Bank, co odpowiadało około 11 proc. wszystkich kredytów frankowych w bankach notowanych na GPW.
Taki model generował szybkie przychody prowizyjne i odsetkowe w czasach niskich stóp procentowych. Klienci doceniali dostępność produktów, a bank budował wizerunek nowoczesnej, dynamicznej instytucji. Jednak za tą fasadą kryły się rosnące ryzyka. Niskie standardy oceny zdolności kredytowej, koncentracja na jednym typie produktów i uzależnienie od kursu franka tworzyły podatny grunt pod przyszłe problemy.
Spirala strat i toksyczny portfel – jak agresywna polityka kredytowa doprowadziła do kryzysu
Od 2016 roku bank zaczął notować straty netto. W kolejnych latach problem się pogłębiał. Wysoki udział kredytów zagrożonych, konieczność tworzenia rezerw na ryzyko prawne związane z umowami frankowymi oraz spadek marż odsetkowych w środowisku niskich stóp procentowych uderzyły w wyniki. W 2021 roku agencja Fitch przyznała bankowi rating CCC, sygnalizując poważne ryzyko niewypłacalności.
Kluczowym katalizatorem okazały się kredyty walutowe. Po decyzji Szwajcarskiego Banku Narodowego z stycznia 2015 roku o uwolnieniu kursu franka, raty wielu kredytobiorców gwałtownie wzrosły. Jednocześnie polskie sądy coraz częściej uznawały klauzule przeliczeniowe w umowach za niedozwolone. Bank musiał tworzyć coraz wyższe rezerwy – w 2021 roku sama rezerwa na ryzyko prawne kredytów walutowych sięgnęła setek milionów złotych.
Do tego doszły kary nakładane przez UOKiK za wcześniejsze praktyki (m.in. związane z kredytami samochodowymi czy polisolokatami). Kapitały własne topniały, a bank od 2017 roku nie spełniał wymogów kapitałowych Komisji Nadzoru Finansowego. Składał plany naprawcze, ale bez znaczącego dopływu kapitału od właściciela sytuacja stawała się coraz bardziej dramatyczna.
29 kwietnia 2022 roku Getin Noble Bank publicznie poinformował o wystąpieniu przesłanki zagrożenia upadłością. Niezależna wycena Deloitte Advisory wykazała ujemne kapitały własne na poziomie minus 3,6 miliarda złotych. Aktywa nie wystarczały na pokrycie zobowiązań.
Przymusowa restrukturyzacja 2022 – chirurgiczna operacja BFG, która uratowała depozyty klientów
30 września 2022 roku Bankowy Fundusz Gwarancyjny podjął decyzję o wszczęciu przymusowej restrukturyzacji na podstawie art. 101 ust. 7 ustawy o BFG. Spełnione zostały trzy przesłanki: bank był zagrożony upadłością, nie było realnych szans na szybkie rozwiązanie prywatne, a działanie leżało w interesie publicznym – stabilności sektora finansowego i ochrony klientów.
3 października 2022 roku „zdrowa” część działalności – depozyty o wartości około 39,5 miliarda złotych, kredyty w złotych, większość operacji i klientów – została przeniesiona do banku pomostowego (późniejszego VeloBanku). Wyłączone z przeniesienia pozostały przede wszystkim kredyty hipoteczne walutowe (CHF, EUR, USD, JPY), które „zostały” w Getin Noble Bank. Na stabilizację procesu BFG i System Ochrony Banków Komercyjnych przeznaczyły łącznie 10,34 miliarda złotych wsparcia bezzwrotnego.
Dla większości klientów zmiana była niemal niewidoczna – loginy, karty, numery kont i placówki działały dalej pod nowym szyldem. Depozyty objęte gwarancją BFG (do równowartości 100 tys. euro) były bezpieczne. To był sukces operacyjny, który zapobiegł panice i runowi na bank.
Jednak decyzja BFG szybko stała się przedmiotem sporów prawnych. W styczniu 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, że decyzja naruszyła prawo (sprawa wracała później do NSA). Kontrowersje wokół legalności restrukturyzacji dodają dramatyzmu całej historii.
VeloBank – od banku pomostowego do niezależnego gracza z ambitnymi planami na 2026–2028
VeloBank, który przejął zdrowe aktywa, szybko zaczął żyć własnym życiem. W sierpniu 2024 roku BFG sprzedał 100 proc. akcji funduszom powiązanym z Cerberus Capital Management (80 proc.), Europejskiemu Bankowi Odbudowy i Rozwoju oraz International Finance Corporation. Cena nabycia wyniosła 375 milionów złotych plus dokapitalizowanie o 687 milionów.
Dziś VeloBank to już nie tymczasowa konstrukcja, lecz normalny bank komercyjny z nową strategią „Mierz wyżej” na lata 2026–2028. Planuje podwoić portfel kredytowy z około 19 do 43 miliardów złotych, zwiększyć liczbę klientów z 1,7 do 2,7 miliona i znacząco poprawić efektywność kosztową. W maju 2025 roku bank podpisał wstępną umowę przejęcia operacji detalicznych Citi Handlowego (finalizacja planowana na połowę 2026), co ma dodać setki tysięcy klientów i miliardy aktywów.
Kontrast jest uderzający: podczas gdy Getin Noble Bank walczy w upadłości, VeloBank rośnie i inwestuje. To dowód, że rozdzielenie aktywów zadziałało – przynajmniej dla „zdrowej” części.
Ogłoszenie upadłości w lipcu 2023 i długie, skomplikowane postępowanie
20 lipca 2023 roku Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy ogłosił upadłość Getin Noble Bank S.A. (sygn. WA1M/GU/188/2023). Syndykiem został Marcin Kubiczek. Postępowanie od początku było ogromne – jeden z największych procesów upadłościowych banku w Polsce.
Do końca 2024 roku syndyk odzyskał około 1,098 miliarda złotych, zaspokajając wierzycieli na poziomie 15,9 proc. Tworzenie listy wierzytelności trwa latami, a system Krajowego Rejestru Zadłużonych (KRZ) generuje dodatkowe opóźnienia i skargi (m.in. do Rzecznika Praw Obywatelskich).
W maju 2026 roku Minister Sprawiedliwości zawiesił licencję Marcina Kubiczka w związku z nieprawidłowościami w rozliczaniu wydatków (głównie obsługa prawna i PR) w postępowaniach Getin Noble Bank i Idea Bank. Sąd zmienił syndyka na spółkę JANDA MOZDŻEŃ RESTRUKTURYZACJE sp. z o.o. Kontynuacja prac jest zapewniona, ale zmiana wprowadza nowy rozdział w i tak już skomplikowanej historii.
| Data | Wydarzenie | Kluczowe skutki |
|---|---|---|
| 30.09.2022 | Decyzja BFG o przymusowej restrukturyzacji | Przeniesienie zdrowych aktywów do VeloBanku, wsparcie 10,34 mld zł |
| 03.10.2022 | Przeniesienie działalności operacyjnej | Klienci depozytowi i kredytobiorcy PLN – ciągłość obsługi |
| 20.07.2023 | Ogłoszenie upadłości Getin Noble Bank | Syndyk Marcin Kubiczek, rozpoczęcie masowego postępowania |
| 2024–2025 | Sprzedaż aktywów (Noble Securities, udziały w TFI) i program ugód | Odzysk ~1,1 mld zł, pierwsze ugody z frankowiczami |
| 19.05.2026 | Zmiana syndyka | Nowy syndyk – JANDA MOZDŻEŃ RESTRUKTURYZACJE; kontynuacja prac |
Frankowicze w centrum burzy – ugody, procesy sądowe i szanse na rozliczenie w 2026
Dla posiadaczy kredytów frankowych upadek banku oznaczał dodatkowe komplikacje. Umowy pozostały w Getin Noble Bank, a spłaty trafiają do masy upadłościowej. Wielu klientów miało już prawomocne wyroki unieważniające umowy, ale egzekucja stała się trudniejsza.
Od grudnia 2024 roku działa program ugód zatwierdzony przez sędziego-komisarza. Pierwszy etap objął osoby, które spłaciły co najmniej 200 proc. kapitału. Drugi etap, uruchomiony w 2025 roku, obejmuje kredytobiorców ze spłatami od 138 proc. kapitału. Program ma potrwać do końca czerwca 2026 roku. Syndyk wysyła propozycje pocztą lub na wniosek klienta (ugody@gnbbank.pl). Warunki są jednolite i – według syndyka – korzystniejsze niż w wielu innych bankach.
W listopadzie 2025 roku sędzia-komisarz zobowiązał syndyka do rozszerzenia ścieżki ugodowej również na kredyty w innych walutach i na przedsiębiorców. To ważna zmiana dla szerszej grupy klientów.
Równolegle orzecznictwo (m.in. uchwała SN III CZP 5/24 z 2024 roku oraz wyroki TSUE) umożliwia frankowiczom kontynuowanie procesów o ustalenie nieważności umowy bez konieczności zgłaszania roszczeń do masy upadłości w pełnym zakresie. Niektórzy kredytobiorcy rozważają wstrzymanie spłat na podstawie aktualnych interpretacji prawnych. Sytuacja jest jednak indywidualna – wymaga analizy konkretnej umowy i wyroków.
Praktyczne wskazówki dla osób dotkniętych upadkiem Getin Banku
Dla byłych klientów Getin Noble Bank kluczowe jest monitorowanie oficjalnych kanałów komunikacji. Portal gnbbank.pl zawiera aktualne informacje o postępowaniu, programie ugód i kontaktach. Osoby z kredytami walutowymi powinny:
- Sprawdzać korespondencję z syndykiem (propozycje ugód wysyłane są systematycznie).
- W razie wątpliwości kontaktować się mailowo na adres podany na stronie banku w upadłości.
- Rozważyć konsultację z prawnikiem specjalizującym się w kredytach walutowych – zwłaszcza jeśli posiadają już wyrok lub chcą ocenić szanse na dalsze działania sądowe.
- Śledzić komunikaty nowego syndyka po zmianie w maju 2026 roku.
Depozytariusze i posiadacze kredytów w złotych nie muszą podejmować żadnych działań – ich relacje przejął VeloBank na niezmienionych warunkach.
Lekcje z upadku Getin Banku – dla rynku, regulatorów i klientów
Historia Getin Noble Banku to przestrogą przed modelem biznesowym opartym na agresywnej sprzedaży i niedostatecznej kontroli ryzyka. Pokazuje też siłę mechanizmów resolutionu – polski system, wzorowany na unijnych dyrektywach, zadziałał sprawnie w zakresie ochrony depozytów i stabilności sektora.
Dla klientów najważniejsza lekcja brzmi: nawet największy bank może wpaść w tarapaty, jeśli jakość portfela dramatycznie spadnie. Różnorodność produktów, ostrożna ocena ryzyka i regularne monitorowanie sytuacji instytucji to podstawa bezpieczeństwa finansowego.
VeloBank, który powstał z popiołów, udowadnia, że z kryzysu można wyjść silniejszym – pod warunkiem, że zdrowe aktywa trafią w ręce odpowiedzialnego inwestora i będą rozwijane według nowej, bardziej zrównoważonej strategii.
Upadek Getin Banku wciąż trwa w formie postępowania upadłościowego. Jego ostateczne rozstrzygnięcie – w tym zaspokojenie wierzycieli i zamknięcie spraw frankowych – zajmie jeszcze lata. Jedno jest pewne: ta historia na długo pozostanie punktem odniesienia w dyskusjach o polskim systemie bankowym, odpowiedzialności zarządów i ochronie konsumentów.
